منظور از اسمائی که به حضرت آدم (ع) تعلیم داده شد، چیست؟



شهر سوال ـ دوم- تكوینى: و آن موجودات عینى خارجى است كه مظاهر صفات ذاتى و ثابت خداوند متعال باشند، و این عنوان شامل همه ممكنات و مخلوقات شده، و هر كدام از یك جهت نشان دهنده و آیینه و مظهر صفتى از صفات جلال و جمال إلهى هستند. ... و با آگاهى و شهود این أسماء تكوینى: حقیقت توحید ذاتى و صفاتى و افعالى براى انسان مشهود گشته، و ارتباط انسان با پروردگار جهان ثابت و برقرار مى ‏شود.

این اسماء با تلقی عامیانه ای که از اسم وجود دارد، متفاوت است و از سویی نیز با گفتن، علم و اطلاع از آن به دست نمی آید همانگونه که فرشتگان با اطلاع دادن آدم به آن علم پیدا نکردند. و از سویی نیز با خلافت الهی بر روی زمین ملازم است. با توجه به این نکات نظر ۴ تن از مفسران را بیان می کنیم:

«گر چه مفسران در تفسیر" علم اسماء" بیانات گوناگونى دارند، ولى مسلم است كه منظور تعلیم كلمات و نام‏هاى بدون معنا به آدم نبوده، چرا كه این افتخارى محسوب نمیشده است، بلكه منظور دادن معانى این اسماء و مفاهیم و مسماهاى آنها بوده است. البته این آگاهى از علوم مربوط به جهان آفرینش و اسرار و خواص مختلف موجودات عالم هستى، افتخار بزرگى براى آدم بود.
بنا بر این علم اسماء چیزى شبیه" علم لغات" نبوده است بلكه مربوط به فلسفه و اسرار و كیفیات و خواص آنها بوده است، خداوند این علم را به آدم تعلیم كرد تا بتواند از مواهب مادى و معنوى این جهان در مسیر تكامل خویش بهره گیرد.»[۱]
 « اسم بردو قسم باشد: أول- لفظى: و آن لفظى است كه نامگذارى شود براى شخصى یا چیزى، مانند ...  على و مرتضى و ابو الحسن، كه علم و لقب و كنیه حضرت إمام امیر المؤمنین علیه السلام باشند.

دوم- تكوینى: و آن موجودات عینى خارجى است كه مظاهر صفات ذاتى و ثابت خداوند متعال باشند، و این عنوان شامل همه ممكنات و مخلوقات شده، و هر كدام از یك جهت نشان دهنده و آیینه و مظهر صفتى از صفات جلال و جمال إلهى هستند.  ... و با آگاهى و شهود این أسماء تكوینى: حقیقت توحید ذاتى و صفاتى و افعالى براى انسان مشهود گشته، و ارتباط انسان با پروردگار جهان ثابت و برقرار مى ‏شود. و ضمنا معرفت كامل و شناسایى صد در صد شهودى بحقایق صفات جلال و جمال كه آخرین مرحله كمال و عبودیت است: براى خلیفه خداوند متعال حاصل خواهد شد.»[۲]

« علم بان اسماء غیر آن نحوه علمى است كه ما باسماء موجودات داریم، چون اگر از سنخ علم ما بود، باید بعد از آنكه آدم بملائكه خبر از آن اسماء داد، ملائكه هم مثل آدم داناى بان اسماء شده باشند، و در داشتن آن علم با او مساوى باشند، براى اینكه هر چند در اینصورت آدم بانان تعلیم داده، ولى خود آدم هم بتعلیم خدا آن را آموخته بود. پس دیگر نباید آدم اشرف از ملائكه باشد، و اصولا نباید احترام بیشترى داشته باشد، و خدا او را بیشتر گرامى بدارد، و اى بسا ملائكه از آدم برترى و شرافت بیشترى میداشتند.
و نیز اگر علم نامبرده از سنخ علم ما بود، نباید ملائكه بصرف اینكه آدم علم باسماء دارد قانع شده باشند، و استدلالشان باطل شود، ... معلوم میشود آنچه آدم از خدا گرفت، و آن علمى كه خدا بوى آموخت، غیر آن علمى بود كه ملائكه از آدم آموختند، علمى كه براى آدم دست داد، حقیقت علم باسماء بود، كه فرا گرفتن آن براى آدم ممكن بود، و براى ملائكه ممكن نبود، و آدم اگر مستحق و لایق خلافت خدایى شد، بخاطر همین علم باسماء بوده، نه بخاطر خبر دادن از آن، و گر نه بعد از خبر دادنش، ملائكه هم مانند او با خبر شدند،
دیگر جا نداشت كه باز هم بگویند: ما علمى نداریم»[۳]

« در اینكه منظور از این اسمها چیست؟ اقوالى بیان شده است.
۱- قتاده میگوید: منظور از اسمها. معانى و حقیقت آنها است زیرا بدیهى است فضیلت در الفاظ و اسامى نیست جز باعتبار معنى و حقیقت.
۲- ابن عباس و سعید بن جبیر و بیشتر مفسّران میگویند: منظور از نام‏ها نام تمام صنعتها و اصول و رموز كشاورزى، درخت‏كارى و تمام كارهایى كه مربوط بامور دین و دنیا بوده كه خدا به آدم آموخت.
۳- برخى گفته‏اند: نام تمام چیزهایى را كه خلق شده و یا نشده و بعداً آفریده خواهد شد به او آموخت.
۴- على بن عیسى میگوید: فرزندان آدم همه زبانهاى مختلف را از پدر آموختند و پس از تفرقه و پراكندگى، هر دسته‏اى بزبانى كه عادت داشتند تكلّم كردند ولى با این حال بهمه زبانها دانا بودند تا زمان حضرت «نوح» و پس از طوفان كه بیشتر مردم هلاك گشته و باقیمانده نیز متفرّق شدند و هر قومى زبانى را كه خود بهتر مى‏توانستند انتخاب نموده و بقیه زبانها را تدریجاً فراموش كردند.
۵- از امام صادق علیه السلام سؤال شد كه منظور از نام‏هایى كه خدا به آدم آموخت چیست؟ فرمود نام زمینها، كوه‏ها، دره‏ها، بیابانها و در این هنگام نگاهش بفرشى كه بر زمین گسترده بود و حضرت بروى آن قرار داشت افتاد و فرمود: حتى نام این فرش را نیز خدا به او آموخت، و گفته شده كه منظور از نامها، نام ملائكه و فرزندان خود آدم بوده است.»[۴]

[۱]. تفسیر نمونه، ج‏۱، ص: ۱۷۷.
[۲]. تفسیر روشن، ج‏۱، ص: ۱۶۸.
[۳]. ترجمه المیزان، ج‏۱، ص: ۱۸۱.
[۴]. ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ج‏۱، ص: ۱۱۹.


برچسب ها : منظور از اسمائی که به حضرت آدم (ع) تعلیم داده شد , چیست؟ ,


ادامه مطلب...

 
ساخت وبلاگ در میهن بلاگ

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | اخبار کامپیوتر، فناوری اطلاعات و سلامتی مجله علم و فن | ساخت وبلاگ صوتی صدالاگ | سوال و جواب و پاسخ | رسانه فروردین، تبلیغات اینترنتی، رپرتاژ، بنر، سئو